Clicky

In drie stappen naar de perfect blend

Online leren kan in verschillende vormen, maar hoe kom je nu tot een goede mix van leeractiviteiten? Ik deel graag met je hoe je dat kunt aanpakken. En ik ben natuurlijk benieuwd naar hoe jij het aanpakt. Onderaan het artikel op het blog kun je reageren. Maar eerst: de drie stappen.

Stap 1: wat is je doel?

In stap 1 bepaal je wat je leerdoel is: wat moeten mensen na de leerinterventie kennen en of kunnen? Dat kunnen heel verschillende soorten leerdoelen zijn. Je kunt mensen vaardigheden leren; je kunt willen testen ‘wat weet deze persoon al over dit onderwerp?’ Natuurlijk is kennis opdoen ook een veelvoorkomend doel bij leren. Maar meningsvorming kan ook een belangrijk doel zijn. Evenals het informatie delen met belangrijke anderen, zoals collega’s.

Stap 2: welke leeropties heb je?

Voordat er e-learning was, had je natuurlijk ook de keuze uit diverse opties waarvan de klassikale scholing de meest voor de hand liggende was. Met de introductie van e-learning denken veel mensen direct aan een online cursus. Natuurlijk een prima keuze, maar er is meer.

Welke mogelijkheden zijn er dan? Wat kun je allemaal inzetten? Je kunt online de volgende leeropties inzetten:

  • een online cursus inzetten waarin je kennis aanbiedt
  • een webinar, een online college waarin je kennis kunt delen en kunt discussiëren
  • een online toets waarmee je kennis kunt toetsen
  • een online forum waarin deelnemers kunnen uitwisselen en of laat reflecteren op hun leerproces
  • je kunt een app laten ontwikkelen zodat kennis op het juiste moment beschikbaar komt, denk aan de reanimatie-app van de Nederlandse Hartstichting
  • je kunt in een online omgeving beschermde informatie laten verzamelen door de deelnemers (denk aan Yammer)
  • je kunt een game ontwikkelen waarmee je de werkelijkheid nabootst en door gerichte feedback nemen kennis en vaardigheden van deelnemers toe
  • online vragenlijst laten invullen
  • online informatie opzoeken en gebruiken

Offline zijn er natuurlijk ook veel mogelijkheden. Je kunt een kleine kennisoverdracht (‘Er is een nieuw protocol over onderwerp X. Het scheelt nauwelijks met het oude, maar op 1 punt wijkt het af. Namelijk….’) via de mail doen of tijdens een werkoverleg. Ook zie je in de zorg de nodige jobaids: superkorte werkinstructies ter grootte van een creditcard waarop je de belangrijkste info snel kunt nalezen. Daarnaast zijn er naslagwerken, protocollen, richtlijnen en ander leeswerk dat je kunt gebruiken.

Voor de zorg is er het skillslab, om vaardigheden van mensen te oefenen. En natuurlijk zijn er klassikale bijeenkomsten in allerlei soorten en maten: een refereermiddag, een klassikale cursus, een lezing.

Stap 3: combineer leerdoel met de meest geschikte leeroptie

En nu komt het lastige: welke leeroptie ga je inzetten? Om je inzicht te geven heb ik een aantal voorbeelden uitgewerkt.

Kennis en vaardigheid: e-learning en skillslab

Als je bijvoorbeeld wilt dat medewerkers aan BIG-registratie moeten voldoen, dan betekent het dat ze zowel bevoegd als bekwaam moeten zijn. Bekwaam worden in een handeling, dat moet je oefenen in het skills- of vaardighedenlab: een oefenlokaal met bijvoorbeeld oefenpoppen en apparatuur.

Want je kunt in e-learning natuurlijk leren hoe je een intramusculaire injectie zet, maar dat moet je ook in de praktijk nog kunnen laten zien. De theorie over intramusculair injecteren – hoe je dat doet en wat daar de voorwaarden voor zijn – kun je prima in e-learning doen. Voor risicovolle handelingen zie je dus vaak een combinatie van e-learning en skillslab: kennis in e-learning en vaardigheden in skillslab.

Kennis: e-learning … of toch niet?

Als je puur kennis wilt overdragen dan is een online cursus daar erg geschikt voor. Denk bijvoorbeeld aan de online cursus handhygiëne die ik heb ontwikkeld. Dat is een overzichtelijk onderwerp waar mensen vaak al het één en ander van weten en met zo’n e-learning zet je dan de puntjes op de ‘i’ over wat mensen precies moeten kennen en gaan doen.

En toch… soms heb je als hoofddoel kennis verwerven, maar heb je ook belangrijke nevendoelen. Een opleider die ik sprak organiseerde in het kader van de handhygiëne een dag ‘handen wassen’. Ik opperde dat daar toch betere, efficiëntere alternatieven zijn, zoals een e-learning handhygiëne. Hij was het daar zeker mee eens, maar voor zijn handenwas-dag was iedereen uitgenodigd. Bestuurders, managers, keukenpersoneel, verzorgenden, schoonmakers, receptionistes. Na een woelige reorganisatie gebruikte hij deze klassikale bijeenkomst over handen wassen als bindmiddel om de gelederen weer te sluiten.

Wat weten mensen al: een vragenlijst voor de cursus

Als je wilt kijken wat iemand al weet over een bepaald onderwerp en je wilt dat mensen daarover met elkaar in gesprek raken tijdens een bijeenkomst, dan kun je als voorbereiding op zo’n bijeenkomst een vragenlijst laten invullen. Dan krijg je al een idee van wat mensen eigenlijk al over dit onderwerp weten. En zeker als je het hebt over medewerkers met een verschillende achtergrond, dan kun je ook kijken: sluit de kennis van die verschillende medewerkers wel of niet op elkaar aan? Missen bepaalde medewerkers kennis over een bepaald onderwerp? Zo kun je dan makkelijk de gaten in beeld krijgen.

Als je pas tijdens de cursus had gevraagd of medewerkers bekend zijn met een meetinstrument voor dementie en een juist gebruik, dan is dat veel ingewikkelder. De valkuil is dat mensen tijdens de cursus zeggen: ja hoor, dat wist ik wel, dat ik daar dat meetinstrument voor moet gebruiken.

Het gaat er dan niet zo zeer om of het goed of fout is – of mensen slagen voor hun toets –  maar wel: wat weten mensen nu eigenlijk al over een onderwerp en zitten er gaten in die kennis? Want dan kun je heel specifiek op de gaten in die kennis tijdens de klassikale cursus ingaan.

Kennis die nog niet is uitgekristalliseerd: een webinar

Je bent een grote organisatie en je wilt een app gaan gebruiken om makkelijker in contact te treden met je vrijwilligers van de locaties. Er zijn diverse apps die daar in voorzien en alle hebben voor- en nadelen. Er wordt besloten met een van de apps te gaan werken tijdens een pilot.

Je collega’s moeten dus kunnen werken met de app. E-learning is hier te vroeg, want misschien zeggen jullie na de pilot de app vaarwel. Wat dan? Klassikale scholing? Zonde van de reistijd, je collega’s zitten verspreid over het land, en zo moeilijk is die app niet.

Wat dan wel? Een filmpje op intranet is wel heel weinig interactief. In overleg met deze organisatie is gekozen voor een webinar; een online college. Deelnemers loggen in en zien het scherm van de presentator en horen zijn stem en kunnen vragen stellen. Na het webinar krijgen de deelnemers op papier de stappen en voorbeeldmails die ze naar hun vrijwilligers kunnen sturen.

Leren en ervaringen uitwisselen: Yammer

Je begeleidt een verandertraject in de organisatie. Naast allerlei leeractiviteiten wil je ook dat deelnemers tussen de bijeenkomsten door kunnen delen met elkaar. Dat kun je faciliteren met bijvoorbeeld een platform als Yammer. Yammer is een online verzamelplaats waar je bijvoorbeeld documenten kunt delen.

In Yammer kun je ook vragen stellen aan de andere deelnemers: ‘Hoe pakken jullie dat aan?’ Zo blijf je met elkaar aan de praat over wat je aan het leren bent en kun je met elkaar van gedachten wisselen en elkaar bemoedigen gedurende het verandertraject. En als het je lukt om deelnemers ook hun mislukkingen en successen te laten delen, dan kun je daar ontzettend veel van leren.

Tot slot

Ik hoop dat je zo inzicht hebt gekregen in hoe je een goede mix samenstelt. En natuurlijk blijft het ondanks zorgvuldig afwegen een gok welke blend je inzet. Heb jij interessante blends gezien, ervaren of ontworpen? Laat het weten!

Geplaatst in: Blogs, Home
Hedwig Scholtjes Belle

Over de Auteur:

Ir. Hedwig Schlötjes-Belle ondersteunt organisaties in zorg en welzijn bij het opzetten en ontwikkelen van praktijkgerichte en betaalbare online leertrajecten. Kijk voor meer informatie op mijn auteurs website.

Plaats een reactie

Please insert the signs in the image:

AANMELDEN NIEUWSBRIEF