Clicky

MOOC’s tegen de stroom in [deel1]

MOOC’s zijn in opkomst, dat is onbetwist waar. Neem een kijkje op de MOOC list en zie de overweldigende wereldwijde keus. De platforms die achter de MOOC’s zitten zijn ook enorm actief in het creëren van nieuw aanbod. Ik krijg mails van een van de platforms met de vraag of ik interesse heb om een MOOC te organiseren via hun platform, of dat ik misschien professoren of andere interessante docenten ken die geïnteresseerd kunnen zijn. Kortom; de platforms zijn op zoek naar nieuw aanbod.

De inhoudgedreven MOOC voert de boventoon

De keerzijde van deze ontwikkeling is dat een bepaald type MOOC de boventoon is gaan voeren en op ieders netvlies staat. Het beeld van de hedendaagse MOOC, een beeld waar de media stevig aan bijdragen, is dat van de inhoudgedreven MOOC: ‘MOOC staat voor Massive Open Online Course, ofwel een online college. Universiteiten filmen hun colleges en zetten die online’, zegt de NRC van 18 december 2013.

Dat is echter slechts een van de drie hoofdvormen van MOOC’s:

  • De netwerkgedreven MOOC; de eerste MOOC waarin wel content was, maar waarbij de exploratie, dialogen en interactie rondom die content het belangrijkste doel was.
  • De taakgedreven MOOC, waarbij de nadruk ligt op het uitvoeren van opdrachten en taken in vaste volgorde, op basis van de geleverde input om vaardigheden aan te leren.
  • De inhoudgedreven MOOC, waarbij de nadruk ligt op kennisverwerving; de online geplaatste colleges.

Hoewel de inhoudsgedreven MOOC de boventoon voert zijn er hier en daar, en zeer zeker ook grotendeels buiten mijn blikveld, pogingen om grensverleggend te werken in MOOC’s en het concept te innoveren.

Een taak-MOOC

Ik was buitengewoon geïnteresseerd in de Desgin 101 MOOC van Iversity. Ontwerpen is mijn thema, dus de inhoud trok me. Daarbij was ik ook bijzonder benieuwd of ze de, vooraf gecommuniceerde, grensverlegging in deze taak-MOOC’s zouden waarmaken. Volgens mij is dat niet gelukt.

Er waren leuke ontwerpopgaven, de cyclus was opleidingskundig gezien prachtig opgebouwd, het materiaal was een lust voor het oog en het team erachter sprankelend, origineel en betrokken.

Maar toch… designonderwijs gaat mijns inziens niet over het posten van het eindresultaat van je opdracht; designonderwijs gaat over het voorleggen en bespreken van je ‘vastlopers’, de opties die je ziet, de keuzes die je maakt, ofwel, zoals Jacob Voorthuis dat noemt, het ontwerpgesprek. Het gaat om die moeilijke en soms ongemakkelijke onderzoekende en reflectieve gesprekken waar je uitkomt bij aannames, waarden en normen van jezelf als ontwerper, en de wijze waarop je gebruik maakt van theorie en technieken uit het vakgebied, je interpretatie van de opgave in zijn context.

Dat was echter niet aan de orde in de peer-feedback op het platform. Die feedback was op het niveau van ‘mooi, leuk, goed gedaan’. Op een gegeven moment werd een opmerkelijke discussie gevoerd: de deelnemers die ‘gunstig’ in de ‘tijdzone van posten’ zitten, krijgen meer feedback van collegadeelnemers dan anderen en dat is toch eigenlijk niet eerlijk.

Dit is mijn analyse van de Design 101 MOOC, misschien verschilt die hemelsbreed van die van het team. Ik ken niet al hun bedoelingen. Wel heb ik alle respect en bewondering voor de poging van dit team om de taak-MOOC een stap verder te brengen. Dat zoiets echt lastig is, hebben wij bij Sioo ook ervaren bij onze MOOC Organiseren en Veranderen.

Sioo’s netwerkgedreven MOOC

Wij kozen bewust voor een netwerkgedreven MOOC in de traditie van Bandura en George Siemens. Wij gaven onze MOOC vorm in lijn met deze principes en de uitgangspunten die we hanteren in onze reguliere leerarrangementen. Daarmee innoveerden we – achteraf bezien zowel bewust als onbewust – het concept van de netwerkgedreven MOOC. We waren net zo min als de Design 101 MOOC, 100% succesvol in de realisatie van onze MOOC-ambitie. Al hebben we veel wel bereikt.

Wat deden we?

In het ontwerp van onze MOOC stelden we twee factoren centraal:

  • De keuze voor ‘werken aan profiel en onderhanden vraagstuk’, met dicht-op-de-huid-begeleiding om het kenmerkende van reguliere Sioo programma’s – de nabije begeleiding op verbinding tussen werk, vak en persoon – ook in de MOOC werkend te krijgen.
  • Veel keuzemogelijkheden per week, vanuit de gedachte de massa te spreiden en de grote variëteit van leerwensen te kunnen bedienen. Deelnemers werden uitgenodigd hun eigen pad uit te stippelen, passend bij hun context en leerwensen.

Door onze opzet hebben we ook bijgedragen aan de uitdaging die Siemens ziet: ‘Now that we have the technology to teach 100.000 students online, the next challenge will be scaling creativity, and finding a way that even in a class of 100.000, adaptive learning can give each student a personal experience.’

Inhoud Sioo MOOC

Ten behoeve van het werken aan profiel en onderhanden vraagstuk met nabije begeleiding werden de deelnemers aan de MOOC ingedeeld in Homegroups. Een Homegroup bestaat uit een vast groepje deelnemers met facilitator voor de gehele zes weken van de MOOC. De groepen zijn zo gevarieerd mogelijk ingedeeld en toegewezen aan de facilitators.

De hoop was dat de Homegroups een soort van virtuele intervisiegroepen werden; groepen waar deelnemers elkaar en hun werk persoonlijk leerden kennen en waar gewerkt werd aan persoonlijk profiel en de eigen veranderopgave. Elke week kwam er een hoofdvraag met drie tot vijf bijbehorende activiteiten en materialen beschikbaar om de interactie en dialoog met elkaar op gang te brengen en te bevorderen.

De keuzemogelijkheden in content kregen vorm door wekelijks nieuwe ‘Er-op-uit-Webgroups’ te openen. De Er-op-uit- groep was met een stelling losjes gekoppeld aan de Homegroup-vraag van de week. Daarachter lagen vier of vijf thema’s die elk weer werden uitgewerkt in activiteiten met materialen.
De activiteiten waren erg gevarieerd. Vaak boden ze een stukje content in de vorm van een artikel, blog of videofilmpje. Daaraan gekoppeld was dan een opdracht of discussielijn.

Uniek

In onze optiek zijn de volgende elementen van de Sioo MOOC onderscheidend ten opzichte van andere MOOC’s:

  • De directe koppeling van het onderhanden verandervraagstuk en profiel in relatie tot de leerwensen van deelnemers
  • De dicht-op-de-huid-begeleiding door facilitators
  • De rijkdom aan inhoud en keuzes en dus de eigen verantwoordelijkheid in zelfsturing van het leren
  • Het feit dat onze MOOC eigenlijk tegelijk een connectivistische netwerk-MOOC was en een Peer2Peer Universiteit.

Waren we succesvol?

Wij zijn nog steeds blij dat we dit avontuur zijn aangegaan en het heeft ons veel gebracht en geleerd. Als we echter puur naar de leeropbrengst voor deelnemers kijken, dan valt er uit de evaluatie over de wijze van leren op te maken dat:
het consumerend leren door kennisname van de aangeboden teksten en filmpjes voert duidelijk de boventoon.

Schermafbeelding 2014-04-03 om 11.45.37

Een algemene conclusie is dat onze MOOC niet aansloot bij de verwachting van de deelnemers: online colleges waar ze naar konden kijken. De deelnemers waren niet goed in staat om hun eigen leren te sturen door de gelaagdheid en keuzevrijheid in onze MOOC. Daarbij hadden we meer uitval dan we verwacht hadden, waardoor onze dicht-op-de-huid-begeleiding niet zo uitpakte als we hoopten. Natuurlijk waren er uitzonderingen, maar dit beeld gaat over de meerderheid van onze deelnemers.

De vernieuwing opzoeken

Als we met elkaar zoekend zijn naar innovatie van leerconcepten gebaseerd op social learning en met de inzet van technologie, dan komt die volgens mij van de randen van het systeem. De grote platforms dragen bij aan het maken van de inhoudgedreven MOOC’s. Innovatiepioniers die echt nadenken over leren en professionaliseren, waarin Sioo er een is, zouden hun krachten kunnen bundelen om met elkaar tot vernieuwende concepten te komen.
Wie doet er mee?

In deel 2 ga ik in op MOOC’s en het hoger onderwijs.

Geplaatst in: Blogs, Home
Marguerithe de Man

Over de Auteur:

Marguerithe de Man werkt bij Sioo als programmamanager: een schaap met 5 poten. Zij houdt zich bezig met de inhoud van programma’s (organisatie-, verander- en interventiekunde), met het ontwerp en de realisatie ervan en met het managen van de tijdelijke werksystemen die daarbij horen. Bovenal typeert zij zich als ontwerper, blijkt ook haar dit jaar verschenen boek ‘De ontwerpfactor, werkboek design thinking voor de veranderaar’. Marguerithe heeft zich de afgelopen tijd veel bezig gehouden met de mogelijkheden van social media bij leren en veranderen en met name die ervaring zal ze hier delen.

2 Reacties

  1. Daan Assen zegt:

    Dag Marguerite,

    Goed om je bevindingen met MOOCs te lezen. Wij hebben dezelfde ervaring. Zelf heb ik bij verschillende MOOCs cursussen gevolgd en die zijn niet veel meer dan ingeblikte colleges. Dat heeft ons geïnspireerd om het Acadoo initiatief te nemen. Hierbinnen willen wij samen met Experts, Trainers/Coaches en lerenden de leer- en ontwikkelomgeving van de toekomst realiseren. Op 15 mei willen we voor het eerst bij elkaar komen (bij Atrivision in Amersfoort). Crowdsourcing, crowdfunding en co-creatie zijn de sleutelwoorden bij de ontwikkeling van Acadoo. Kom naar mijn Pecha Kucha op het Next Learning Event volgende week om er meer over te horen.

    Groet,
    Daan.

  2. marguerithe zegt:

    Hoi Daan, volgende week kan ik niet, maar kan je iets meer zeggen over die bijeenkomst op 15 mei want ik ben wel benieuwd. Groet marguerithe

Plaats een reactie

Please insert the signs in the image:

AANMELDEN NIEUWSBRIEF