Clicky

De rol van authentieke communicatie in online talencursussen

De context van taalverwerving bestrijkt een continuüm van formeel naar informeel leren. Meestal gebeurt het ergens in de grijze zone. Beide contexten kunnen bijzonder waardevol zijn. Dit geldt ook voor tweede-taalverwerving Nederlands (of NT2). Als iemand kiest om een taal te leren via blended of volledig online leren, mag dit continuüm niet uit het oog worden verloren, zeker niet als het gaat over NT2. We leven immers in een Nederlandstalige context, wat het informeel leren bijzonder toegankelijk maakt.

Creatieve leerders

In de huidige formele context in Vlaanderen hebben studenten NT2 slechts een beperkte vrijheid in het creëren van hun eigen leerproces (ze leren wat ze aangereikt krijgen, wat bepaald wordt door leerdoelen, curricula etc, opgelegd door de overheid). Maar ze kunnen juist creatieve leerders worden in een informele context en initiatieven nemen zodat ze hun leerproces zelf kunnen sturen in de richting die zij willen.

In een formele context verwerft men inzicht in en kennis van het linguïstisch systeem. Het oefenen van gesprekken voeren is vaak voorgestructureerd om de focus op de vorm niet te verliezen. Dit is meteen ook het grote voordeel van taalverwerving in een formele context: je krijgt een goede basis in de structuur van de doeltaal. In informele communicatie, daarentegen, ligt het accent vooral op het overbrengen van de boodschap.

Interactie met moedertaalsprekers

Non-formele taalverwerving kan op het continuüm gesitueerd worden tussen formele en informele taalverwerving, met veel gradaties daarin. Men leert de taal door een combinatie van formele instructie en het oefenen in een authentieke context. Dit geeft een extra dimensie aan het leerproces: door de interactie met moedertaalsprekers wordt het geleerde praktisch relevant en zal het beter beklijven. In een volledig informele context kan men het eigen leerproces sturen, en meer tegemoetkomen aan de eigen noden, maar mist men dan weer de focus op de vorm.

In het laatste decennium zijn er in Vlaanderen en Nederland verschillende initiatieven gelanceerd om het non-formeel en informeel leren van Nederlands als tweede taal te promoten. Dit is gebaseerd op de aanname dat authentieke communicatie (interactie) het leerproces bevordert en versnelt. In blended en online cursussen Nederlands ontbreekt die interactie echter vaak. Nochtans hoeft dat niet zo te zijn.

Taalmaatjes

In een online omgeving kan men die interactiecomponent op verschillende manieren inbouwen. Om enkele voorbeelden te geven: zowel in Nederland als in Vlaanderen bestaat het systeem van ‘taalmaatjes’: mensen worden aan elkaar ‘gekoppeld’ met het oog op het samen oefenen van talen. Dit is tegenwoordig ook perfect realiseerbaar via Skype of gelijkaardige software. Ook het werken met taaltaken is perfect mogelijk via blended en volledig online leren. Men kan gerust een taak uitvoeren in ‘de echte wereld’ en verslag uitbrengen met een mobiele telefoon, via Twitter of Facebook. Ook gesprekken opnemen is een goede methode om het leerproces te ondersteunen; met gepaste feedback kan de cursist veel uit zijn fouten leren.

NT2 wordt nog veel te vaak onderwezen als een vreemde taal, terwijl de ‘echte wereld’ zoveel leerkansen biedt. Anderstaligen die in Vlaanderen en Nederland wonen, worden als het ware omgeven door authentieke leercontexten. We moeten hen motiveren om in interactie te treden met mensen buiten de (virtuele) klas.

Gepersonaliseerd leerproces

Een e-portfolio is een goede manier om deze interacties een plaats te geven in een (blended of online) talencursus. Cursisten kunnen een opgenomen gesprek bij de bakker, een brief naar de huisbaas, een e-mail naar een vriend etc toevoegen in hun portfolio, waardoor zij hun leerproces meer gaan sturen, behoeftegericht kunnen leren en hun persoonlijke hiaten kunnen detecteren. Het e-portfolio geeft zowel de student als de docent de mogelijkheid om te reflecteren op het leerproces, het bij te sturen volgens de specifieke noden van de NT2-cursist en zo het leerproces te personaliseren.

Om online talencursussen succesvol te maken, verdient het communicatieve aspect volgens mij meer aandacht, in de vorm van persoonlijke feedback, student-docentinteracties, student-studentinteracties, en interacties met “de echte wereld”. Want taal is geen eiland, ze is (in) een wereld.

Gebaseerd op:
Liesbeth, D.P., Koen, D. & Hendrickx, J. (2012). The positive impact of authentic communication in distance second language acquisition. In T. Bastiaens & G. Marks (Eds.), Proceedings of World Conference on E-Learning in Corporate, Government, Healthcare, and Higher Education 2012 (pp. 1525-1534). Chesapeake, VA: AACE.

Geplaatst in: Blogs, Home
Liesbeth de Paepe

Over de Auteur:

Liesbeth de Paepe doet momenteel haar PHD in educational sciences aan de universiteit van Brussel in België. Naast haar onderzoek is zij veel bezig met distance learning. Liesbeth heeft een volledige online afstandscursus ontwikkeld voor Nederlands aan absolute beginners. Daarnaast heeft ze 12 jaar les gegeven aan anderstaligen op de klassieke klassikale manier.

Plaats een reactie

Please insert the signs in the image:

AANMELDEN NIEUWSBRIEF