Hoe organiseren we werk en leren in de 21e eeuw?

Hoe organiseren we werk en leren in de 21e eeuw?

We leven in een tijd waarin fysieke productie (en consumptie) steeds meer wordt vervangen door digitale productie. We leven in een tijd waar informatie en kennis de belangrijkste productiefactoren zijn geworden. Maar de meeste vormen, waarmee we ons werk en ons leren organiseren, stammen nog uit het begin van de 20e eeuw. De organisatie van werken en leren zal er in de 21e eeuw heel anders uit gaan zien. Zo zal de transitie naar nieuwe organisatievormen voor leren en werken een aantal nieuwe uitgangspunten bevatten zoals: van specialisatie naar finalisatie, van controle naar vertrouwen, van complex naar eenvoudig, van instituut/markt naar mens en ten slotte: van bijwonen naar bijdragen. De tijd dat we ons veilig kunnen voelen binnen een baan, functie of bedrijf is voorbij.

Leren is de afgelopen jaren een hoop veranderd

Als ons werk verandert, moeten organisatievormen mee veranderen. Kenniswerk is creatief werk en hiervoor is interactie tussen mensen belangrijk. Was het maken van fysieke producten vaak voor-spelbaar, zo is kenniscreatie vaak onvoorspelbaar. Waren organisatiemodellen in de Industriële Re-volutie vooral gericht op het uitsluiten van de wispelturige mens, zo zijn creatieve processen vooral gericht op het insluiten van de wispelturige mens. Waren organisatievormen van de 20e eeuw vooral gericht op het scheiden van denken en doen, organisatievormen van de 21e eeuw zijn vooral geba-seerd op de wisselwerking tussen denken en doen, leren en werken en tussen Sophia en Techne.

Er zijn veel meer mogelijkheden voor een duurzame markt

Steeds meer mensen houden zich bezig met de vraag hoe we leren, werken en welvaart het beste kunnen organiseren in de 21e eeuw. Steeds meer mensen zetten zich in voor de organisatie van een duurzame welvaart. Hierbij hoort ook de vraag: met welke welvaart willen we leven, wat voor een werk moeten we daarvoor doen, wat moeten we daarvoor leren en hoe organiseren we dat allemaal? Hierbij zijn werken en leren afhankelijk van elkaar en steeds minder te goed scheiden. Wanneer leren binnen je werk geen belangrijke rol (meer) speelt, is de kans groot dat je werk routinematig wordt en overgenomen wordt door automatisering.

Werk organiseren is vooral het oplossen van organisatieproblemen en leren is vooral het stellen van de juiste vragen. Deze twee combineren levert een sterke basis voor samenwerking tussen concepten als: ‘Leven Lang Leren’, ‘Social Learning’ (waaronder MOOC’s en SPOC’s) en ‘Kennismanagement’.

  1. In dit artikel zal ik ingaan op een aantal concepten die een belangrijk bijdrage kunnen leveren aan nieuwe organisatievormen van de 21e eeuw Deze concepten zijn:
    Leven Lang Leren, dit is een concept waarbij leren niet stopt op je 18e en leren vooral gekoppeld wordt aan het individu en niet aan de organisatie.
  2. Social Learning, dit is een concept waarbij leren plaatsvindt in groepsverband, in een sociale vaak informele context, bijvoorbeeld binnen een bedrijf of binnen een community. Het slim creëren en delen van kennis staat centraal. Het leren kan bijvoorbeeld plaatsvinden door instructie, maar ook door vraag en antwoord iteraties, observatie en feedback waardoor kennis ontstaat en gedrag kan worden aangepast.
  3. Kennismanagement, dit is een concept dat zich meer richt op het structureel ontwikkelen, opslaan, overdragen en toepassen van kennis binnen een organisatie en tussen organisaties. Kennismanagement is over het algemeen meer gestructureerd dan Sociaal Learning.

Leven Lang Leren, Social Learning en Kennismanagement zijn daarbij belangrijke concepten om ervaringen, informatie en kennis over bijvoorbeeld nieuwe organisatievormen zelf te ontwikkelen en te delen. Daarom zal ik in dit artikel ook in gaan op een aantal projecten binnen bijvoorbeeld het Social Learning en Kennismanagement domein. Het blijkt dat deze domeinen vaak niet slim georganiseerd zijn. Traditioneel wordt ook hier gekozen tussen zelf doen en uitbesteden terwijl we steeds meer behoefte hebben aan hybride vormen.

Leven lang Leren

Leven Lang Leren is een belangrijk concept voor nieuwe leer- en organisatievormen. Leren stopt niet met je 18e jaar. Daarnaast groeien leren en werken steeds meer in elkaar. We leiden nu mensen op, om organisatieproblemen op te lossen die er nog niet zijn. Om deze uitdaging aan te gaan, moeten we meer en betere verbindingen leggen tussen leren en werken. Veel opleidingsprogramma’s rede-neren nu vooral vanuit bestaande organisaties (specialisaties) en niet vanuit de eindvraag (finalisatie) of het individu. Het Leven Lang Leren concept werkt vooral, wanneer we eerst redeneren vanuit het organisatieprobleem (wat is de bedoeling, wat beoog je). Aan een probleem worden specialisten gekoppeld die soms nog een extra opleiding nodig hebben om te matchen. We moeten dus meer redeneren vanuit de kleinste organisatiebouwstenen: de mens.

Comments are closed.